ANALISIS KALIMAT DEKLARATIF MAKNA DENOTASI DAN KONOTASI DALAM FILM FROM THE ASHES
Abstract:
This study analyzes the denotative and connotative meanings of declarative sentences in the film From the Ashes. Denotative and connotative meanings are forms of meaning elaboration used to gain a deeper understanding of the messages contained in a work. Through denotative analysis, this study focuses on the literal meanings directly conveyed in the utterances, while connotative meaning is used to examine additional meanings that arise from the context of the dialogue and the situation in the story. This study employs a qualitative method with observation and note-taking techniques, namely observing and recording dialogues that contain declarative sentences for in-depth analysis. The analysis process is conducted by relating the characters’ utterances to the context of the scenes in the film. Based on the observation and note-taking results, seven declarative sentence data were identified as the objects of analysis. The findings show that declarative sentences in From the Ashes function to convey factual information while also representing the emotional and social dimensions of the characters, such as feelings of guilt and social pressure experienced within the narrative.
Penelitian ini menganalisis makna denotasi dan konotasi pada kalimat deklaratif dalam film From The Ashes. Makna denotasi dan konotasi merupakan penjabaran makna yang digunakan untuk memahami secara lebih mendalam pesan-pesan yang terdapat dalam sebuah karya. Melalui analisis makna denotasi, penelitian ini menitikberatkan pada makna literal yang tampak secara langsung dalam tuturan, sedangkan makna konotasi digunakan untuk melihat makna tambahan yang muncul berdasarkan konteks dialog dan situasi cerita. Penelitian ini menggunakan metode kualitatif dengan teknik simak dan catat, yaitu mengamati serta mencatat dialog yang mengandung kalimat deklaratif untuk dianalisis secara mendalam. Proses analisis dilakukan dengan mengaitkan tuturan tokoh dengan konteks adegan dalam film. Berdasarkan hasil pengamatan dan pencatatan, ditemukan sebanyak tujuh data kalimat deklaratif yang menjadi objek analisis. Hasil penelitian menunjukkan bahwa kalimat deklaratif dalam film From The Ashes kalimat deklaratif berfungsi menyampaikan informasi faktual sekaligus merepresentasikan dimensi emosional dan sosial karakter, seperti rasa bersalah dan tekanan sosial yang dialami oleh tokoh dalam alur cerita.
Downloads
Agisa, M. A., Lubis, F. O., & Poerana, A. F. (2021). Analisis semiotika Roland Barthes mengenai pseudobulbar affect. Jurnal ProTVF (Vol. 5 No. 1), 39-56.
Akmalsyah, R (2010). Analisis semiotik Film a mighty heart., repository.uinjkt.ac.id, https://repository.uinjkt.ac.id/dspace/handle/123456789/3342.
Alek. (2018). Linguistik Umum. Jakarta: Erlangga. Anwar, L. P. (2022). Analisis Semiotika Tentang Representasi Disfungsi Keluarga. Jurnal of Discourse dan Media Research (Vol. 1 No. 1 Juni), 60-78.
Anggraeni, WD, Siahainenia, RR, & ... (2022). Film dan Pesan Moral Kekeluargaan. … Pendidikan Dasar dan …, bajangjournal.com, https://bajangjournal.com/index.php/JPDSH/article/view/3680.
Darma, S (2020). Analisis Karakter Tokoh Film 5 Cm Sutradara Rizal Mantovani Dengan Kajian Semiotika. Jurnal Proporsi, scholar.archive.org, https://scholar.archive.org/work/jcmjagku4fdabeqwhycl6pk3c4/access/wayback/https://e-journal.potensi-utama.ac.id/ojs/index.php/PROPORSI/article/download/1108/1566.
Denisa, A, & Pramonojati, TA (2022). Analisis Semiotika tentang Kekerasan Simbolik dalam Film 'Story of Kale'. Jurnal Ilmiah LISKI …, journals.telkomuniversity.ac.id, https://journals.telkomuniversity.ac.id/liski/article/view/4328.
Dermawan, RD (2017). Analisis Semiotika pada Film Assalamualaikum Bijing., repository.unpas.ac.id, http://repository.unpas.ac.id/31405/.
Dewi, NPS, & Fathoni, M (2023). Analisis Semiotika Kecakapan Antarpersonal dalam Komunikasi Antarbudaya pada Film Pendek “Nulung” Karya Syaifullah. Innovative: Journal of Social Science …, j-innovative.org, http://j-innovative.org/index.php/Innovative/article/view/4805.
Fahida, SN (2021). Analisis Semiotika Roland Barthes pada Film “Nanti Kita Cerita Hari Ini” (NKCTHI) Karya Angga Dwimas Sasongko. …: Journal Anthology of Film and Television Studies, ejournal.upi.edu, https://ejournal.upi.edu/index.php/Cinematology/article/view/40622.
Fajriyah, AN (2021). Pesan dakwah akhlak kepada orang tua dalam film pendek: Analisis semiotika Roland Barthes pada Film Qurban Untuk Bunda., etheses.uinsgd.ac.id, https://etheses.uinsgd.ac.id/45070/.
Fakhruddin, N. A. S., Tangkudung, J. P. M., & Lotulung, L. J. H. (2019). Analisis Semiotika Pesan Moral Sikap Dermawan dalam Film A Mam Called Ahok. Jurnal Acta Diurna Komunikasi, 8(2), 1–10.
Hidayati, W (2021). Analisis Semiotika Roland Barthes Dalam Film Dua Garis Biru Karya Sutradara Gina S. Noer. JPT: Jurnal Pendidikan Tematik, siducat.org, https://siducat.org/index.php/jpt/article/view/208.
Hisham, MF, & Dawam, Zam (2019). Analisis Semiotik Warna Terhadap Latar dan Watak Filem Lelaki Harapan Dunia (2014): Semiotic Colour Analysis of Setting And …. Jurnal Kinabalu, jurcon.ums.edu.my, https://jurcon.ums.edu.my/ojums/index.php/ejk/article/view/2088.
Husaina, A, Haes, PE, Pratiwi, NI, & ... (2018). Analisis film Coco dalam teori semiotika Roland Barthes. Jurnal Ilmiah Dinamika …, journal.undiknas.ac.id, https://journal.undiknas.ac.id/index.php/fisip/article/view/1706.
Kartikawati, D. (2024). Analisis Semiotika Pesan Ajakan Bersedekah Sebagai Perwujudan Komunikasi Persuasi Dalam Media Film. JPPI (Jurnal Penelitian Pendidikan Indonesia), 10(1), 70–81. https://doi.org/10.29210/020242348.
Lubis, AF, Abidin, S, & Achiriah, A (2023). Analisis Semiotika Diskriminasi Gender pada Film Kim Ji Young, Born 1982. JISOS: Jurnal Ilmu Sosial, bajangjournal.com, https://bajangjournal.com/index.php/JISOS/article/view/5965.
Lusiana, L, Kusnadi, K, & ... (2023). Analisis Pesan Dakwah dalam Film Surga Yang Tak Dirindukan 3 (Analisis Semiotika Roland Barthes). Jurnal …, journal.universitaspahlawan.ac.id, http://journal.universitaspahlawan.ac.id/index.php/jpdk/article/view/14544.
Manting, M. D., & Djuwita, A. (2021). Semiotika Roland Barthes Dalam Penelitian Analisis Body Shaming Pada Film Imperfect. e-Proceeding of Management (pp. 4142-4148). Bandung: Universitas Telkom.
Nizami, MF, Ananta, EE, Rahmawati, NA, & ... (2024). Analisis Kebahasaan dari Film Habibie Ainun 3 Karya Ifan Ismail dalam Kajian Semiotika Roland Barthes. … Jurnal Riset Ilmu …, journal.aspirasi.or.id, https://journal.aspirasi.or.id/index.php/Semantik/article/view/182.
Nur, T. (2024). Metode Penelitian Linguistik Terpadu. Sumedang: Unpad Press.
Pambudiasih, N (2023). Analisis Semiotika Roland Barthes Dalam Film “Dunia Tanpa Suara”. … : Jurnal Riset Ilmu Pendidikan, Bahasa dan …, journal.aspirasi.or.id, https://journal.aspirasi.or.id/index.php/Semantik/article/view/69.
Pamungkas, RW, Efthariena, E, & ... (2024). Representasi budaya reggae pada poster film Bob Marley One Love (Analisis semiotika Roland Barthes). Nautical: Jurnal …, jurnal.arkainstitute.co.id, https://jurnal.arkainstitute.co.id/index.php/nautical/article/view/1148.
Riwu, A, & Pujiati, T (2018). Analisis semiotika roland barthes pada film 3 dara. Deiksis, journal.lppmunindra.ac.id, https://journal.lppmunindra.ac.id/index.php/Deiksis/article/view/2809.
Septiana, R, Kalangi, LMV, & ... (2019). Makna Denotasi, Konotasi dan Mitos dalam Film Who Am I Kein System Ist Sicher (Suatu Analisis Semiotik). Jurnal Elektronik …, ejournal.unsrat.ac.id, https://ejournal.unsrat.ac.id/index.php/jefs/article/download/24151/23837.
Tersiana, A. (2018). Metode Penelitian. Yogyakarta: Start Up.
Vera, Nawiroh. 2014. Semiotika dalam Riset Komunikasi. Bogor: Ghalia Indonesia.
Vitaloka, F, Narti, S, & Putra, D (2024). Analisis Tindakan Rasis Dalam Film Thailand “A Little Thing Called Love”. Professional: Jurnal Komunikasi dan …, jurnal.unived.ac.id, https://jurnal.unived.ac.id/index.php/prof/article/view/7419.
Wiratna, V. Sujarweni. Metodologi Penelitian: Lengkap, Praktis & Mudah Dipahami. 2014. Yogyakarta: Pustaka Baru Pers.
Yaskur, M. Y. (2024). Analisis Semiotika: Makna Denotatif dan Konotatif dalam Film Spongebob Squarepants Episode 9 “Uh, Bulu Babi” Season 9 (Dubbing Bahasa Arab). Jurnal Bahasa Dan Sastra Arab, 16(1), 13–29.
Yulaekah, I (2021). Analisis Semiotik Karakter Tokoh Dilan Pada Film Dilan 1990., repository.upbatam.ac.id, http://repository.upbatam.ac.id/id/eprint/1261.
- Agisa, M. A., Lubis, F. O., & Poerana, A. F. (2021). Analisis semiotika Roland Barthes mengenai pseudobulbar affect. Jurnal ProTVF (Vol. 5 No. 1), 39-56.
- Akmalsyah, R (2010). Analisis semiotik Film a mighty heart., repository.uinjkt.ac.id, https://repository.uinjkt.ac.id/dspace/handle/123456789/3342.
- Alek. (2018). Linguistik Umum. Jakarta: Erlangga. Anwar, L. P. (2022). Analisis Semiotika Tentang Representasi Disfungsi Keluarga. Jurnal of Discourse dan Media Research (Vol. 1 No. 1 Juni), 60-78.
- Anggraeni, WD, Siahainenia, RR, & ... (2022). Film dan Pesan Moral Kekeluargaan. … Pendidikan Dasar dan …, bajangjournal.com, https://bajangjournal.com/index.php/JPDSH/article/view/3680.
- Darma, S (2020). Analisis Karakter Tokoh Film 5 Cm Sutradara Rizal Mantovani Dengan Kajian Semiotika. Jurnal Proporsi, scholar.archive.org, https://scholar.archive.org/work/jcmjagku4fdabeqwhycl6pk3c4/access/wayback/https://e-journal.potensi-utama.ac.id/ojs/index.php/PROPORSI/article/download/1108/1566.
- Denisa, A, & Pramonojati, TA (2022). Analisis Semiotika tentang Kekerasan Simbolik dalam Film 'Story of Kale'. Jurnal Ilmiah LISKI …, journals.telkomuniversity.ac.id, https://journals.telkomuniversity.ac.id/liski/article/view/4328.
- Dermawan, RD (2017). Analisis Semiotika pada Film Assalamualaikum Bijing., repository.unpas.ac.id, http://repository.unpas.ac.id/31405/.
- Dewi, NPS, & Fathoni, M (2023). Analisis Semiotika Kecakapan Antarpersonal dalam Komunikasi Antarbudaya pada Film Pendek “Nulung” Karya Syaifullah. Innovative: Journal of Social Science …, j-innovative.org, http://j-innovative.org/index.php/Innovative/article/view/4805.
- Fahida, SN (2021). Analisis Semiotika Roland Barthes pada Film “Nanti Kita Cerita Hari Ini” (NKCTHI) Karya Angga Dwimas Sasongko. …: Journal Anthology of Film and Television Studies, ejournal.upi.edu, https://ejournal.upi.edu/index.php/Cinematology/article/view/40622.
- Fajriyah, AN (2021). Pesan dakwah akhlak kepada orang tua dalam film pendek: Analisis semiotika Roland Barthes pada Film Qurban Untuk Bunda., etheses.uinsgd.ac.id, https://etheses.uinsgd.ac.id/45070/.
- Fakhruddin, N. A. S., Tangkudung, J. P. M., & Lotulung, L. J. H. (2019). Analisis Semiotika Pesan Moral Sikap Dermawan dalam Film A Mam Called Ahok. Jurnal Acta Diurna Komunikasi, 8(2), 1–10.
- Hidayati, W (2021). Analisis Semiotika Roland Barthes Dalam Film Dua Garis Biru Karya Sutradara Gina S. Noer. JPT: Jurnal Pendidikan Tematik, siducat.org, https://siducat.org/index.php/jpt/article/view/208.
- Hisham, MF, & Dawam, Zam (2019). Analisis Semiotik Warna Terhadap Latar dan Watak Filem Lelaki Harapan Dunia (2014): Semiotic Colour Analysis of Setting And …. Jurnal Kinabalu, jurcon.ums.edu.my, https://jurcon.ums.edu.my/ojums/index.php/ejk/article/view/2088.
- Husaina, A, Haes, PE, Pratiwi, NI, & ... (2018). Analisis film Coco dalam teori semiotika Roland Barthes. Jurnal Ilmiah Dinamika …, journal.undiknas.ac.id, https://journal.undiknas.ac.id/index.php/fisip/article/view/1706.
- Kartikawati, D. (2024). Analisis Semiotika Pesan Ajakan Bersedekah Sebagai Perwujudan Komunikasi Persuasi Dalam Media Film. JPPI (Jurnal Penelitian Pendidikan Indonesia), 10(1), 70–81. https://doi.org/10.29210/020242348.
- Lubis, AF, Abidin, S, & Achiriah, A (2023). Analisis Semiotika Diskriminasi Gender pada Film Kim Ji Young, Born 1982. JISOS: Jurnal Ilmu Sosial, bajangjournal.com, https://bajangjournal.com/index.php/JISOS/article/view/5965.
- Lusiana, L, Kusnadi, K, & ... (2023). Analisis Pesan Dakwah dalam Film Surga Yang Tak Dirindukan 3 (Analisis Semiotika Roland Barthes). Jurnal …, journal.universitaspahlawan.ac.id, http://journal.universitaspahlawan.ac.id/index.php/jpdk/article/view/14544.
- Manting, M. D., & Djuwita, A. (2021). Semiotika Roland Barthes Dalam Penelitian Analisis Body Shaming Pada Film Imperfect. e-Proceeding of Management (pp. 4142-4148). Bandung: Universitas Telkom.
- Nizami, MF, Ananta, EE, Rahmawati, NA, & ... (2024). Analisis Kebahasaan dari Film Habibie Ainun 3 Karya Ifan Ismail dalam Kajian Semiotika Roland Barthes. … Jurnal Riset Ilmu …, journal.aspirasi.or.id, https://journal.aspirasi.or.id/index.php/Semantik/article/view/182.
- Nur, T. (2024). Metode Penelitian Linguistik Terpadu. Sumedang: Unpad Press.
- Pambudiasih, N (2023). Analisis Semiotika Roland Barthes Dalam Film “Dunia Tanpa Suara”. … : Jurnal Riset Ilmu Pendidikan, Bahasa dan …, journal.aspirasi.or.id, https://journal.aspirasi.or.id/index.php/Semantik/article/view/69.
- Pamungkas, RW, Efthariena, E, & ... (2024). Representasi budaya reggae pada poster film Bob Marley One Love (Analisis semiotika Roland Barthes). Nautical: Jurnal …, jurnal.arkainstitute.co.id, https://jurnal.arkainstitute.co.id/index.php/nautical/article/view/1148.
- Riwu, A, & Pujiati, T (2018). Analisis semiotika roland barthes pada film 3 dara. Deiksis, journal.lppmunindra.ac.id, https://journal.lppmunindra.ac.id/index.php/Deiksis/article/view/2809.
- Septiana, R, Kalangi, LMV, & ... (2019). Makna Denotasi, Konotasi dan Mitos dalam Film Who Am I Kein System Ist Sicher (Suatu Analisis Semiotik). Jurnal Elektronik …, ejournal.unsrat.ac.id, https://ejournal.unsrat.ac.id/index.php/jefs/article/download/24151/23837.
- Tersiana, A. (2018). Metode Penelitian. Yogyakarta: Start Up.
- Vera, Nawiroh. 2014. Semiotika dalam Riset Komunikasi. Bogor: Ghalia Indonesia.
- Vitaloka, F, Narti, S, & Putra, D (2024). Analisis Tindakan Rasis Dalam Film Thailand “A Little Thing Called Love”. Professional: Jurnal Komunikasi dan …, jurnal.unived.ac.id, https://jurnal.unived.ac.id/index.php/prof/article/view/7419.
- Wiratna, V. Sujarweni. Metodologi Penelitian: Lengkap, Praktis & Mudah Dipahami. 2014. Yogyakarta: Pustaka Baru Pers.
- Yaskur, M. Y. (2024). Analisis Semiotika: Makna Denotatif dan Konotatif dalam Film Spongebob Squarepants Episode 9 “Uh, Bulu Babi” Season 9 (Dubbing Bahasa Arab). Jurnal Bahasa Dan Sastra Arab, 16(1), 13–29.
- Yulaekah, I (2021). Analisis Semiotik Karakter Tokoh Dilan Pada Film Dilan 1990., repository.upbatam.ac.id, http://repository.upbatam.ac.id/id/eprint/1261.